Najpierw ustal, o który surowiec chodzi
| Nazwa potoczna | Co to faktycznie jest | Rola w recepturze |
|---|---|---|
| Mąka ziemniaczana (sklep) | skrobia ziemniaczana wypłukana z bulw | zagęszczanie, stabilizacja; smak i zapach neutralne |
| Mączka ziemniaczana (ECOCORE) | susz z całych ziemniaków, zmielony do 0,01-0,5 mm | baza mas, wiązanie wody, smak i zapach ziemniaka |
| Płatek ziemniaczany | ugotowany, rozgnieciony i wysuszony na walcu ziemniak | baza puree i mas |
To rozróżnienie decyduje o całym wyborze surowca. Skrobia jest izolowanym składnikiem: biała, neutralna smakowo i zapachowo. Susz to cały ziemniak bez wody - ze skrobią, białkiem i błonnikiem, w składzie jedna pozycja: 100% suszony ziemniak (Solanum tuberosum), bez konserwantów, emulgatorów i SO₂. Pełne porównanie nazw i składów jest w poradniku Mąka ziemniaczana a skrobia ziemniaczana.
Dlatego pierwsze pytanie, które zadajemy w odpowiedzi na zapytanie o „mąkę ziemniaczaną”, brzmi zawsze tak samo: skrobia czy mielony susz? Odpowiedź zmienia całą dalszą rozmowę - i to ona, nie cennik, decyduje o tym, czy mamy czym pomóc.
Jeśli potrzebujesz skrobi
Gdy w recepturze liczy się samo zagęszczenie, klarowność i neutralny smak, zamiennikiem mąki ziemniaczanej jest inna skrobia - i tego surowca nie mamy w ofercie. Robimy jedną rzecz i w ofercie jest tylko ziemniak w formie suszu i mieszanek instant; susz nie jest skrobią i nie udaje jej.
Warto to wiedzieć od razu, bo zamiana skrobi na susz „jeden do jednego” nie zadziała tam, gdzie zadaniem surowca jest wyłącznie zagęszczenie bez wnoszenia smaku. W sosie, w którym skrobia miała być niewidoczna, susz będzie wyczuwalny - to nie wada, tylko inna funkcja.
Jeśli potrzebujesz ziemniaka, a nie skrobi
Tu zaczyna się obszar, w którym nasz produkt jest właściwym zamiennikiem. Trzy typowe sytuacje:
- Zamiana płatka ziemniaczanego. Proszek ziemniaczany i granulat ziemniaczany wchodzą w miejsce płatka w tej samej ilości, na tym samym etapie dozowania; korygowana jest tylko ilość wody. Granulat wiąże wodę orientacyjnie do 1:4,5 - 1 kg i 4,5 l wody dają ok. 5,5 kg wyrobu, podczas gdy dla płatka w analizowanym przykładzie było to 1 kg i 4 l, czyli ok. 5 kg.
- Zagęszczanie z wkładem smakowym. Proszek i grysik ziemniaczany wiążą wodę w sosach, farszach i masach, a na etykiecie są jedną pozycją - ziemniakiem. To typowy wybór, gdy skrobia zagęszczała dobrze, ale skład miał być krótszy albo bardziej „kuchenny”.
- Baza mas i wyrobów. Masy na pierogi, kopytka, kluski i knedle pracują na grysiku 0,01-1 mm albo proszku do 0,5 mm; pełna tabela doboru jest na stronie pierogi, gnocchi, kluski.
W każdej z tych sytuacji dobór frakcji potwierdza technolog w próbie, a przy niepewności wysyłamy dwie sąsiednie frakcje na tę samą recepturę. Próbki są bezpłatne po ustaleniu ze sprzedawcą, wysyłka maksymalnie 5 dni roboczych od zgłoszenia.
Co się zmienia na etykiecie po zamianie
Zamiana surowca jest zwykle decyzją technologiczną, ale skutek widać na etykiecie - i to często jest powód, dla którego rozmowa w ogóle się zaczyna.
Skrobia ziemniaczana stoi w składzie jako „skrobia ziemniaczana”. Susz z całych ziemniaków stoi jako „ziemniak”, bo tym jest: cała bulwa bez wody, zmielona na frakcje. Przy wyrobach, w których lista składników jest krótka i czytana przez klienta, ta różnica bywa ważniejsza od samej funkcji technologicznej. Temat rozwija osobny poradnik: Kiszka i babka ziemniaczana z mieszanki.
Druga zmiana dotyczy dokumentacji. W linii suszu w recepturze nie ma alergenów z załącznika II rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, SO₂ nie jest dodawany w żadnej linii, a status alergenów dla konkretnego indeksu potwierdza jego specyfikacja. Do każdej dostawy dochodzi certyfikat analizy partii, a zakład w Przykonie ma certyfikat IFS Food na poziomie Higher Level w zakresie produkcji granulatu oraz pakowania. Dla receptur ekologicznych jest wersja BIO z certyfikatem TÜV Rheinland Polska według rozporządzenia (UE) 2018/848.

Jak zapytać, żeby dostać właściwy surowiec
Zapytanie, które da się od razu obsłużyć, zawiera cztery rzeczy - i żadna z nich nie jest nazwą handlową:
- Co surowiec ma robić w recepturze: zagęszczać, wiązać wodę, być bazą masy, dawać widoczną drobinę.
- Czym pracujesz dzisiaj: skrobią, płatkiem, gotowanym ziemniakiem.
- Czy smak ziemniaka jest pożądany, czy przeszkadza. To jedno zdanie oszczędza zwykle jedną próbę.
- Jak dozujesz: na wagę czy objętościowo - przy objętościowym trzeba znać gęstość nasypową frakcji (proszek 0,01-0,5 mm to 930 g/l, a 0,1-0,5 mm 825 g/l).
Jeżeli po tych czterech punktach okaże się, że potrzebujesz skrobi, powiemy to wprost - tak samo jak mówimy, kiedy susz jest złym wyborem, na przykład gdy jedynym kryterium jest najniższa cena za kilogram surowca. Szerzej o tym piszemy w poradniku Puree z proszku czy ze świeżych ziemniaków.
Najczęstsze pytania
To zależy, o który surowiec chodzi, bo nazwa kryje dwa różne produkty. Jeśli „mąka ziemniaczana” znaczy skrobię wypłukaną z bulw i liczy się neutralny smak oraz klarowność, zamiennikiem jest inna skrobia, której nie mamy w ofercie. Jeśli zagęstnik może wnosić smak ziemniaka i ma być jedną pozycją w składzie, zamiennikiem jest proszek ziemniaczany 0,01-0,5 mm albo grysik 0,01-1 mm z całych ziemniaków.
Nie. „Mąka ziemniaczana” w sklepie to skrobia wypłukana z bulw: biała, neutralna smakowo, w roli zagęstnika i stabilizatora. Mączka ziemniaczana ECOCORE to susz z całych ziemniaków zmielony do frakcji 0,01-0,5 mm: w składzie jest ziemniak ze skrobią, białkiem i błonnikiem, nie wyizolowana skrobia. Dlatego w specyfikacji zakupowej bezpieczniej zapisać skład słowny, „100% suszony ziemniak”, zamiast nazwy handlowej.
Częściowo. Susz wiąże wodę i zagęszcza sosy, farsze i masy, ale nie daje klarownego, ciągnącego żelu, który jest sensem skrobi w sosach i nadzieniach. W sosie, w którym skrobia miała być niewidoczna, susz będzie wyczuwalny smakiem ziemniaka. Praktyczna droga to próba na konkretnej recepturze: ustalasz udział proszku albo grysiku, robisz partię próbną obok referencyjnej i porównujesz konsystencję.
Zależy od tego, czy do ciasta trafia skrobia, czy susz z całych ziemniaków. Skrobia zagęszcza i stabilizuje, bez smaku i zapachu ziemniaka. Susz wiąże wodę w cieście i oddaje ją powoli w miękiszu, więc pieczywo dłużej zostaje wilgotne; proszek do 0,5 mm nie zmienia struktury miękiszu, a grys 1,5-2,5 mm zostaje widoczną drobiną. Dozowanie ustala się przy wypieku testowym.
Tak. Proszek i granulat wchodzą w miejsce płatka w tej samej ilości, na tym samym etapie dozowania, a po pierwszej próbie koryguje się tylko ilość wody. Granulat wiąże wodę orientacyjnie do 1:4,5, czyli 1 kg i 4,5 l dają ok. 5,5 kg wyrobu, podczas gdy płatek w analizowanym przykładzie wiązał 1:4. Na etykiecie zamiast płatka z dodatkami zostaje jedna pozycja: ziemniak.
Gładka masa i zamiana płatka: proszek do 0,5 mm. Masa z wyczuwalnym ziarnem: grysik 0,01-1 mm. Ekstruzja: granulat w pięciu frakcjach 0,01-0,5 mm. Przy dozowaniu objętościowym trzeba znać gęstość nasypową, bo proszek 0,01-0,5 mm ma 930 g/l, a 0,1-0,5 mm 825 g/l. Ostateczny dobór potwierdza technolog w próbie, a przy niepewności wysyłamy dwie sąsiednie frakcje na tę samą recepturę.
Skrobia ziemniaczana stoi w składzie jako „skrobia ziemniaczana”, susz z całych ziemniaków jako „ziemniak”, bo tym jest: cała bulwa bez wody, zmielona na frakcje. W linii suszu w recepturze nie ma alergenów z załącznika II rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, SO₂ nie jest dodawany w żadnej linii, a status alergenów indeksu potwierdza specyfikacja. Do każdej dostawy dochodzi certyfikat analizy partii.
Opisz, co surowiec ma robić w Twojej recepturze - zamów bezpłatną próbkę na dwie frakcje i porównaj je obok dotychczasowego składnika.



