Przejdź do treści
Poradnik6 min czytania

Snacki i pellety ziemniaczane - granulat i absorpcja wody

W ekstruzji o wyniku decyduje woda: ile surowiec jej wchłonie i jak szybko. Granulat ziemniaczany chłonie wodę w stałej proporcji - orientacyjnie do 1:4,5 - a jego frakcja i wilgotność startowa są te same w każdej partii, więc masa na pellet zachowuje się tak samo także po zmianie dostawy.

BKBartłomiej KaczmarekDyrektor zakupów
Udostępnij
Granulat ziemniaczany ECOCORE
Granulat ziemniaczany ECOCORE

Dlaczego granulat, a nie dowolna frakcja

Granulat ziemniaczany jest formą pierwszego wyboru w ekstruzji, bo ma pięć frakcji w zakresie 0,01-0,5 mm - i to pozwala ustawić absorpcję wody pod konkretną linię, zamiast dopasowywać linię do surowca.

WyróbProduktFrakcja startowa
Pellety do ekstruzjigranulat0,01-0,1 mm · 0,01-0,25 mm
Snacki ekstrudowanegranulat0,01-0,5 mm (z pięciu frakcji)
Zamiana płatka w recepturzegranulat albo proszek ziemniaczany0,01-0,5 mm

Gęstość nasypowa zmienia się razem z frakcją: 0,01-0,1 mm to 860 g/l, 0,01-0,25 mm - 870 g/l, 0,01-0,5 mm - 930 g/l, 0,1-0,5 mm - 825 g/l, a 0,01-0,125 mm - 760 g/l. Przy dozowaniu objętościowym to różnica, którą widać wprost w masie w zasypie, dlatego frakcję podaje się w specyfikacji razem z nazwą produktu.

Granulat jest też formą, w której smak ziemniaka zostaje wyczuwalny w gotowym wyrobie - stąd bierze się jego obecność w recepturach snacków obok funkcji technologicznej. Pełny opis zastosowania i tabela doboru są na stronie snacki i pellety, a porównanie wszystkich sześciu form suszu - w poradniku Ziemniaki w proszku: sześć form suszu.

Absorpcja wody: liczba, od której się zaczyna

Chłonność granulatu to orientacyjnie do 1:4,5 - 1 kg granulatu i 4,5 l wody dają ok. 5,5 kg wyrobu. Dla płatka ziemniaczanego w analizowanym przykładzie było to 1 kg i 4 l, czyli ok. 5 kg. Ta różnica jest właśnie powodem, dla którego po zamianie płatka na susz koryguje się wodę, a nie recepturę: surowiec wchodzi 1:1, na tym samym etapie dozowania, i to zwykle jedyny parametr, który trzeba przestawić. Szerzej o tym piszemy w poradniku Przechowywanie suszu ziemniaczanego.

Parametrów ekspansji, ciśnienia i profilu temperatur nie podajemy, bo są własnością Twojej linii, nie surowca - dwa ekstrudery z tym samym granulatem pracują inaczej. To, co możemy powiedzieć o surowcu, jest w specyfikacji / TDS: frakcja, gęstość nasypowa, skład, wilgotność i parametry uwadniania.

Próba 1:1 na linii ekstruzyjnej

  1. Opisz recepturę i linię. Technolog wskazuje frakcję startową - przy pelletach zwykle jedną z dwóch najdrobniejszych - i wysyła dwie frakcje naraz, jeśli wybór nie jest oczywisty.
  2. Zrób partię referencyjną z dotychczasowym surowcem, tego samego dnia i na tej samej zmianie.
  3. Zrób partię próbną - granulat w miejsce płatka, dozowanie 1:1, ten sam etap.
  4. Zapisz parametry linii przy obu partiach: wilgotność masy przed ekstruzją, ciśnienie, prąd silnika, wygląd pelletu po suszeniu i po ekspansji.
  5. Skoryguj wodę i powtórz pomiar - oba przebiegi zapisujesz w protokole próby.

Najczęstszy błąd przy pierwszej próbie to przeniesienie ilości wody z receptury na płatku bez korekty. Masa wychodzi wtedy zbyt wilgotna, a wniosek „granulat nie działa” zapada, zanim ktoś zdąży zmienić jeden parametr. Drugi typowy błąd to ocena po jednym przebiegu: linia potrzebuje kilku minut pracy na nowym surowcu, żeby ustabilizować wilgotność masy i ciśnienie, więc pierwsze metry pelletu nie są materiałem do wniosków.

Granulat ziemniaczany w zbliżeniu - frakcja stosowana w ekstruzji
Granulat: kontrolowane pobieranie wody w ekstruzji.

Co jeszcze warto zmierzyć przy pierwszej partii

Granulat jest surowcem przewidywalnym, ale wejście nowego surowca na linię ekstruzyjną zawsze warto obłożyć pomiarem. Cztery wielkości wystarczają, żeby kolejna partia nie była zgadywaniem.

Wilgotność masy przed dyszą. To parametr, który najszybciej pokazuje, czy korekta wody była wystarczająca; przy dwóch frakcjach porównujesz go obok siebie.

Gęstość pelletu po suszeniu. Mierzona tak samo dla obu partii, mówi więcej niż ocena wzrokowa i wraca w rozmowie, kiedy ekspansja wychodzi inaczej, niż zakładano.

Wydajność z kilograma surowca. Przeliczenie 1:4,5 jest punktem wyjścia; wynik realny zapisany na partii próbnej jest liczbą, która trafia potem do kalkulacji.

Zachowanie po ekspansji. Chrupkość, kolor i jednorodność - oceniane w tym samym czasie od wyjścia z linii, bo po godzinie różnice się zacierają.

Co się nie zmienia po zamianie surowca

Skład pozostaje jedną pozycją: 100% suszony ziemniak (Solanum tuberosum), bez konserwantów, emulgatorów i SO₂; w recepturze nie ma alergenów z załącznika II rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. W snackach, gdzie etykieta jest krótka, to realna różnica wobec preparatów złożonych.

Reszta warunków jest wspólna dla całej linii suszu: trwałość 12 miesięcy od daty produkcji w zamkniętym opakowaniu, przechowywanie w suchym pomieszczeniu do 30 °C przy zalecanej wilgotności względnej 75%, worki papierowe 10, 15 i 25 kg albo big bag - przy produkcji ciągłej z rozładunkiem z zawiesia zwykle big bag. Zamówienie od jednego worka, bez sztywnego MOQ, standardowy czas realizacji 14 dni i produkcja przez 12 miesięcy w roku, więc cena kontraktowa nie zależy od miesiąca zapytania. Temat rozwija osobny poradnik: BIO w suszu ziemniaczanym.

Każda partia jest badana przed wysyłką, a wyniki badań dostajesz w certyfikacie analizy partii; do numeru partii przypisany jest dostawca surowca i data przyjęcia.

Najczęstsze pytania

Pellet w chipsach to suchy półprodukt z masy skrobiowej, który powstaje w ekstruzji i jest suszony, a ekspanduje dopiero w dalszej obróbce u producenta snacków. W pelletach ziemniaczanych bazą masy jest granulat ziemniaczany, który chłonie wodę w stałej proporcji, więc masa zachowuje się tak samo w każdej partii. O jakości pelletu decyduje wilgotność masy przed dyszą i gęstość po suszeniu, dlatego oba parametry mierzy się przy pierwszej partii.

Pellet ziemniaczany jest zrobiony z masy na bazie granulatu ziemniaczanego i wody, z dodatkami według receptury producenta snacków. Sam granulat ECOCORE ma jedną pozycję w składzie: 100% suszony ziemniak, bez konserwantów, emulgatorów i SO₂, w pięciu frakcjach 0,01-0,5 mm. W recepturze granulatu nie ma alergenów z załącznika II rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, co w snackach z krótką etykietą jest realną różnicą wobec preparatów złożonych.

Pellet robi się w ekstruzji: granulat miesza się z wodą do zadanej wilgotności masy, masa przechodzi przez ekstruder i dyszę, a uformowany pellet jest suszony; ekspansja następuje dopiero w dalszej obróbce. Parametry ekspansji, ciśnienia i profilu temperatur należą do linii, nie do surowca, więc ustala się je w próbie. Przy nowym surowcu linia potrzebuje kilku minut pracy, żeby ustabilizować wilgotność masy i ciśnienie.

Punktem startowym do pelletu są dwie najdrobniejsze frakcje granulatu: 0,01-0,1 mm (860 g/l) i 0,01-0,25 mm (870 g/l) z pięciu dostępnych. Do snacków ekstrudowanych wchodzi cały zakres 0,01-0,5 mm. Dobór zależy od receptury i linii, dlatego potwierdzamy go w próbie, zwykle na dwóch frakcjach naraz, porównanych w jednym przebiegu obok partii referencyjnej.

Orientacyjnie do 1:4,5: 1 kg granulatu i 4,5 l wody dają ok. 5,5 kg wyrobu, podczas gdy płatek w analizowanym przykładzie wiązał 1:4, czyli 1 kg i 4 l dawały ok. 5 kg. Ta różnica jest powodem korekty wody po zamianie płatka na granulat. Wartość pochodzi z karty produktu i jest orientacyjna; wydajność realną zapisujesz na partii próbnej, bo w masie na pellet część wody wiążą pozostałe składniki.

Tak, granulat i proszek wchodzą 1:1 w miejsce płatka, na tym samym etapie dozowania i bez zmiany kolejności składników. Zmienia się tylko ilość wody, którą technolog koryguje po pierwszej próbie, bo susz wiąże jej więcej niż płatek. Najczęstszy błąd to przeniesienie ilości wody z receptury na płatku bez korekty: masa wychodzi zbyt wilgotna i wniosek o surowcu zapada za wcześnie.

Nie, bo parametry ekspansji, ciśnienie i profil temperatur zależą od linii, a nie od surowca: dwa ekstrudery z tym samym granulatem pracują inaczej. Podajemy parametry surowca ze specyfikacji / TDS: frakcję, gęstość nasypową, skład, wilgotność i parametry uwadniania. Ustawienia ekstrudera ustala się w próbie, zapisując wilgotność masy przed dyszą, ciśnienie, prąd silnika i wygląd pelletu po suszeniu i po ekspansji.

Opisz linię i recepturę, a technolog wskaże frakcję startową - zamów bezpłatną próbkę na dwie frakcje granulatu i porównaj je w jednym przebiegu.

Przydatne? Prześlij dalej.
LinkedInE-mail

Więcej z Bazy wiedzy

Wszystkie poradniki

Porozmawiajmy o Twoim produkcie

Zamów próbkę suszu albo mieszanki instant, albo zapytaj o wycenę — odpowiada dział sprzedaży.