Przejdź do treści
Poradnik7 min czytania

Frakcje suszu ziemniaczanego - jak dobrać uziarnienie

Susz ziemniaczany dzieli się na frakcje od 0,01 mm do 2,5 mm, a wybór między nimi sprowadza się do jednego pytania: czy ziarno ziemniaka ma być w gotowym wyrobie wyczuwalne. Gładka masa to proszek i granulat do 0,5 mm, masa ze strukturą to grysik 0,01-1 mm, widoczna drobina to grys 1,5-2,5 mm.

BKBartłomiej KaczmarekDyrektor zakupów
Udostępnij
Formy suszu ziemniaczanego ECOCORE w otwartych słojach na ladzie stoiska
Formy suszu ziemniaczanego ECOCORE w otwartych słojach na ladzie stoiska

Trzy zakresy uziarnienia i co z nich wynika

Wszystkie mielone formy suszu powstają tak samo: ziemniak jest krojony, suszony i dopiero potem mielony. Skład każdej z nich to 100% suszony ziemniak (Solanum tuberosum), bez konserwantów, emulgatorów i SO₂, a frakcja jest ta sama w każdej partii. Różnica zaczyna się przy uziarnieniu.

ZakresProduktLiczba frakcjiGęstość nasypowaCo robi w recepturze
0,01-0,5 mmproszek ziemniaczany4825-930 g/lgładka masa, zamiana płatka 1:1
0,01-0,5 mmgranulat ziemniaczany5760-930 g/lkontrolowana absorpcja wody w ekstruzji, zamiana płatka 1:1
0,01-1 mmgrysik ziemniaczany (semolina)5750-930 g/lmasa z wyczuwalnym ziarnem
1,5-2,5 mmgrys ziemniaczany1670 g/lwidoczna drobina w pieczywie, panierce, posypce

Gęstość nasypowa zależy od frakcji w obrębie produktu: proszek 0,01-0,5 mm ma 930 g/l, a 0,1-0,5 mm - 825 g/l. Przy dozowaniu objętościowym ta różnica przekłada się wprost na masę w zasypie, dlatego frakcję podaje się w specyfikacji razem z nazwą produktu.

Formy nie mielone - kostka ziemniaczana suszona 10×10×2 i 10×10×7 mm oraz słupek 15×2×2, 20×3×2 i 3×3×6 mm - nie są opisywane frakcją, a wymiarem. Ich dobór omawiamy osobno, bo decyduje o nim kształt kawałka w daniu, a nie uziarnienie - kostka daje sześcian, słupek podłużny kawałek, przy tym samym składzie i tej samej technologii suszenia.

Jak dobrać frakcję: pytania, na które odpowiada technolog

Czym jest dziś dozowany surowiec? Jeśli płatkiem ziemniaczanym - zaczynamy od proszku albo granulatu ziemniaczanego, bo oba wchodzą w jego miejsce 1:1, na tym samym etapie dozowania, z korektą tylko ilości wody. Granulat wiąże wodę orientacyjnie do 1:4,5: 1 kg granulatu i 4,5 l wody dają ok. 5,5 kg wyrobu. Szerzej o tym piszemy w poradniku Panierki i posypki z grysu ziemniaczanego.

Czy ziarno ma być widoczne po obróbce? W bułce ziemniaczanej tak - stąd grys ziemniaczany 1,5-2,5 mm, który zostaje widoczny po wypieku. W chlebie wilgotnym nie - stąd proszek do 0,5 mm, który wiąże wodę bez zmiany struktury miękiszu.

Czy masa idzie do formowania, czy do ekstruzji? Masy na pierogi, kopytka i kluski pracują na grysiku ziemniaczanym albo proszku; pellety i snacki ekstrudowane - na granulacie, gdzie pięć frakcji w zakresie 0,01-0,5 mm pozwala ustawić absorpcję wody pod konkretną linię.

Czy dozowanie jest wagowe, czy objętościowe? Przy objętościowym trzeba znać gęstość nasypową wybranej frakcji; przy wagowym nie ma to znaczenia.

Te cztery pytania zadaje technolog na początku rozmowy i zwykle wystarczają, żeby zawęzić wybór do dwóch sąsiednich frakcji. Nie zastępują próby, ale skracają ją do jednego dnia produkcyjnego: zamiast przechodzić przez cały zakres od 0,01 do 2,5 mm, sprawdzasz dwa warianty obok partii referencyjnej.

Grysik ziemniaczany - frakcja 0,01-1 mm usypana w kopczyk
Grysik: frakcja środkowa, wyczuwalna w masie.

Frakcja a aplikacja - tabele doboru ze stron zastosowań

AplikacjaProduktFrakcja
Bułki ziemniaczanegrys1,5-2,5 mm
Chleby wilgotne, pieczywo jasneproszek0,01-0,5 mm
Pierogi: ciasto i farszgrysik albo proszek0,01-1 mm
Gnocchigrysik0,1-1 mm
Kopytkagrysik0,01-1 mm
Kluski śląskie, knedlegrysik0,5-1 mm
Farsz gładki do pierogówproszek0,01-0,5 mm
Farsz ze strukturą, krokietygrysik0,01-1 mm
Panierki, mieszanki przyprawgrys1,5-2,5 mm
Posypkigrys albo grysik1,5-2,5 mm · 0,01-1 mm
Zagęstnikiproszek albo grysik0,01-0,5 mm · 0,01-1 mm
Pellety do ekstruzjigranulat0,01-0,1 mm · 0,01-0,25 mm
Snacki ekstrudowanegranulat0,01-0,5 mm

Tabele pochodzą ze stron zastosowań: piekarnictwo, masy ziemniaczane, farsze i produkty mięsne, posypki, panierki i przyprawy oraz snacki i pellety. Są punktem startowym, nie wyrokiem - ostateczny dobór frakcji potwierdza technolog w próbie. Temat rozwija osobny poradnik: Snacki i pellety ziemniaczane.

Dlaczego dobór frakcji sprawdza się w próbie, nie w tabeli

Między dwiema sąsiednimi frakcjami różnica bywa niewidoczna na papierze i oczywista w masie. Dlatego przy niepewności wysyłamy dwie frakcje naraz, na tę samą recepturę - to tańsze niż jedna nietrafiona dostawa. Próbki są bezpłatne po ustaleniu ze sprzedawcą, wysyłka maksymalnie 5 dni roboczych od zgłoszenia, a w paczce jedzie specyfikacja / TDS i kontakt do technologa.

Sam przebieg próby jest zawsze ten sam: obok partii próbnej robisz partię referencyjną z dotychczasowym surowcem, tego samego dnia i na tej samej zmianie, a potem korygujesz wodę. Krok po kroku opisuje to poradnik Próba zamiany płatków na susz 1:1; arkusz do zapisania wyników to protokół próby.

Niezależnie od frakcji nie zmienia się reszta: trwałość 12 miesięcy od daty produkcji w zamkniętym opakowaniu, przechowywanie w suchym pomieszczeniu do 30 °C przy zalecanej wilgotności względnej 75%, worki papierowe 10, 15 i 25 kg albo big bag, zamówienie od jednego worka i produkcja przez 12 miesięcy w roku.

Kostka, grys i proszek ziemniaczany ECOCORE sypane z metalowych łopatek
Frakcje suszu: od kostki do granulatu
Sześć form suszu obok siebie, w otwartych słojach.

Sześć form suszu obok siebie, w otwartych słojach.

Najczęstsze pytania

Frakcja suszu ziemniaczanego to zakres wielkości cząstek po zmieleniu, podawany w milimetrach: 0,01-0,5 mm dla proszku i granulatu, 0,01-1 mm dla grysiku, 1,5-2,5 mm dla grysu. Zakres frakcji jest parametrem indeksu i jest ten sam w każdej partii. Kostki i słupka nie opisuje się frakcją, tylko wymiarem, bo nie są mielone. Wybór między frakcjami sprowadza się do pytania, czy ziarno ma być wyczuwalne.

Frakcją i gęstością nasypową. Grysik (semolina) to 0,01-1 mm w pięciu zakresach, frakcja średnia do mas z wyczuwalną strukturą, o gęstości 860 g/l dla zakresu 0,01-1 mm. Grys to 1,5-2,5 mm, najgrubsza z mielonych form, o gęstości 670 g/l, do pieczywa, przypraw, posypek i panierek. Przy dozowaniu objętościowym ta różnica gęstości przekłada się wprost na masę w zasypie.

Do pelletów i snacków ekstrudowanych punktem startowym są frakcje najdrobniejsze: 0,01-0,1 mm i 0,01-0,25 mm z pięciu dostępnych w zakresie 0,01-0,5 mm. Pięć frakcji granulatu pozwala ustawić absorpcję wody pod konkretną linię, zamiast dopasowywać linię do surowca. Dobór zależy od receptury i linii, dlatego potwierdzamy go w próbie, zwykle na dwóch frakcjach naraz.

Nie. Zakres frakcji jest parametrem indeksu i jest ten sam w każdej partii, podobnie jak wilgotność startowa surowca. Każda partia jest badana przed wysyłką, a wyniki badań dostajesz w certyfikacie analizy partii; do numeru partii przypisany jest dostawca surowca i data przyjęcia. Dlatego raz zatwierdzona receptura nie wymaga korekty przy kolejnej dostawie, a wynik pomiaru rehydratacji można zapisać w specyfikacji wyrobu.

Tak, formy suszu mają wersję ekologiczną z certyfikatem TÜV Rheinland Polska według rozporządzenia (UE) 2018/848: proszek, granulat, grysik, grys i kostka. Zakresy frakcji, gęstości nasypowe, trwałość i opakowania są w wersji BIO takie same jak w standardowej, więc przejście nie jest zmianą technologiczną. Zakres dla konkretnego indeksu potwierdza certyfikat razem ze specyfikacją / TDS tej pozycji.

Przy dozowaniu objętościowym trzeba znać gęstość nasypową wybranej frakcji, bo ta sama objętość zasypu to inna masa surowca: proszek 0,01-0,5 mm ma 930 g/l, a 0,1-0,5 mm 825 g/l, grysik 0,5-1 mm 750 g/l, grys 670 g/l. Dlatego frakcję podaje się w specyfikacji razem z nazwą produktu, a nastawę dozownika przelicza się albo waży zasyp. Przy dozowaniu wagowym nie ma to znaczenia.

Dwie sąsiednie frakcje na tę samą recepturę, bo między nimi różnica bywa niewidoczna na papierze i oczywista w masie. Próbki są bezpłatne po ustaleniu ze sprzedawcą, wysyłka trwa maksymalnie 5 dni roboczych, a w paczce jedzie specyfikacja / TDS i kontakt do technologa. Obok partii próbnej robisz partię referencyjną tego samego dnia i na tej samej zmianie, a potem korygujesz wodę.

Wahasz się między dwiema frakcjami? Opisz recepturę i zamów bezpłatną próbkę - wyślemy obie na ten sam wypiek albo tę samą masę.

Przydatne? Prześlij dalej.
LinkedInE-mail

Więcej z Bazy wiedzy

Wszystkie poradniki

Porozmawiajmy o Twoim produkcie

Zamów próbkę suszu albo mieszanki instant, albo zapytaj o wycenę — odpowiada dział sprzedaży.