Formy i uziarnienie
Wszystkie formy suszu powstają z tego samego surowca: ziemniak jest krojony, suszony i - poza kostką i słupkiem - mielony na frakcje. Różni je uziarnienie, a ono decyduje o doborze.
| Pojęcie | Co znaczy w praktyce |
|---|---|
| Susz ziemniaczany | Cała kategoria: sześć form z suszonego ziemniaka, od kostki 10×10×7 mm po granulat 0,01 mm. |
| Frakcja | Zakres wielkości cząstek po zmieleniu, podawany w milimetrach - np. 0,01-0,5 mm dla proszku, 1,5-2,5 mm dla grysu. |
| Proszek ziemniaczany | Frakcje 0,01-0,5 mm, cztery zakresy do wyboru; zastępuje płatek ziemniaczany 1:1. |
| Granulat ziemniaczany | Frakcje 0,01-0,5 mm, pięć zakresów; forma pod ekstruzję, też zamiennik płatka 1:1. |
| Grysik (semolina) | 0,01-1 mm, pięć zakresów - frakcja średnia do mas z wyczuwalną strukturą. |
| Grys ziemniaczany | 1,5-2,5 mm, najgrubsza z mielonych form; widoczna drobina w pieczywie, panierce i posypce. |
| Kostka i słupek | Kawałki suszonego ziemniaka: kostka 10×10×2 i 10×10×7 mm, słupek 15×2×2, 20×3×2 i 3×3×6 mm. |
| Mączka ziemniaczana | Nasza nazwa frakcji 0,01-0,5 mm mielonej z całych ziemniaków. Nie jest skrobią - mimo że w sklepie „mąka ziemniaczana” oznacza właśnie skrobię. |
| Płatek ziemniaczany | Ugotowany, rozgnieciony i wysuszony na walcu ziemniak w formie cienkich płatków; punkt odniesienia przy zamianie surowca. |
| Gęstość nasypowa | Masa materiału w jednostce objętości, w g/l - ważna przy dozowaniu objętościowym. Grys ma 670 g/l, grysik 860 g/l, proszek 0,01-0,5 mm 930 g/l, granulat 0,1-0,5 mm 825 g/l. |
Pełne porównanie form i tabelę zastosowań znajdziesz w poradniku Ziemniaki w proszku: sześć form suszu, a różnicę między nazwami handlowymi - w poradniku Mąka ziemniaczana a skrobia ziemniaczana. Szerzej o tym piszemy w poradniku Czym zastąpić mąkę ziemniaczaną.
Skład i jakość
- Clean label - u nas konkretny, sprawdzalny skład, nie hasło. W linii suszu to jedna pozycja: 100% suszony ziemniak (Solanum tuberosum), bez konserwantów, emulgatorów i SO₂. W linii instant skład jest dłuższy, bo mieszanka wymaga receptury - każdy jej składnik jest wypisany w specyfikacji.
- SO₂ (dwutlenek siarki) - konserwant stosowany w przetwórstwie ziemniaka; my go nie dodajemy w żadnej linii, a surowiec nie jest siarkowany.
- Alergeny - w linii suszu nie występują alergeny z załącznika II rozporządzenia (UE) nr 1169/2011; w mieszankach instant status zależy od wariantu (placki i gnocchi zawierają jaja). Wiążąca jest zawsze specyfikacja konkretnego indeksu.
- BIO - wersja ekologiczna z certyfikatem TÜV Rheinland Polska, rozporządzenie (UE) 2018/848. Dostępna dla form suszu.
- IFS Food - standard bezpieczeństwa żywności; zakład w Przykonie ma certyfikat na poziomie Higher Level, w zakresie produkcji granulatu oraz pakowania.
- Koszerność - Strictly Kosher, Pareve, potwierdzone przez Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP.
- Specyfikacja / TDS - karta danych technicznych indeksu: skład, frakcja, parametry, opakowania, trwałość. Wysyłamy ją mailem na prośbę; certyfikaty i deklaracje są do pobrania bez logowania.
- Certyfikat analizy partii - wynik badań konkretnej dostawy. Każda partia jest badana przed wysyłką i nie da się tego dokumentu pobrać z wyprzedzeniem, bo powstaje razem z towarem.
- Identyfikowalność - do numeru partii przypisany jest dostawca surowca i data przyjęcia; numer partii jest na etykiecie każdego worka.
Po szczegóły zajrzyj do poradnika Ziemniaki przemysłowe.

Receptura i proces
- Rehydratacja (uwadnianie) - powrót wody do suszu. Dotyczy wszystkich form: kostka uwadnia się w zupie albo w sosie, proszek i granulat wiążą wodę w masie. Czasy i proporcje wody dla konkretnego indeksu podaje jego specyfikacja.
- Chłonność wody - ile wody przyjmuje kilogram surowca. Dla granulatu orientacyjnie do 1:4,5: 1 kg granulatu i 4,5 l wody dają ok. 5,5 kg wyrobu. Dla płatka w analizowanym przykładzie było to 1 kg i 4 l, czyli ok. 5 kg.
- Zamiana 1:1 - proszek i granulat wchodzą do receptury w miejsce płatka w tej samej ilości, na tym samym etapie dozowania. Korygowana jest tylko ilość wody.
- Partia referencyjna - partia z dotychczasowym surowcem, robiona tego samego dnia i na tej samej zmianie co partia próbna, żeby obie oceniać obok siebie.
- Wilgotność startowa - zawartość wody w surowcu wchodzącym do receptury. W suszu jest ta sama w każdej partii, dlatego masa zachowuje się przewidywalnie.
- Próba technologiczna - test na własnej linii, nie w laboratorium. Protokół do zapisania wyników: Protokół próby zamiany 1:1.
Zakupy i logistyka
- MOQ - minimalna wielkość zamówienia. U nas pierwsze zamówienie może mieć jeden worek; progi wchodzą dopiero przy kontrakcie rocznym i wtedy obniżają cenę kilograma.
- Worek i big bag - susz pakujemy w worki papierowe 10, 15 i 25 kg albo w big bag; mieszanki instant w opakowania gastronomiczne. Koszt opakowania jest wliczony w cenę towaru.
- Paleta - 120×100 lub 120×80 cm, maksymalnie 1000 kg; układ ustalamy indywidualnie z odbiorcą.
- Lead time - standardowy termin realizacji: 14 dni. Termin konkretnego zamówienia potwierdzamy przy wycenie.
- Incoterms - formuły podziału kosztów i ryzyka w dostawie. Pracujemy na czterech: EXW, FCA, FOB, DAP.
- Kontraktacja - umowa na odbiór surowca z wyprzedzeniem; dla plantatorów prowadzimy ją obok zakupu na wolnym rynku, przez cały rok.
- Dostępność całoroczna - produkcja idzie przez 12 miesięcy w roku, więc towar jest świeży niezależnie od miesiąca, a cena kontraktowa nie zależy od terminu zapytania.
Formy, w których zwykle zaczyna się rozmowa, to proszek ziemniaczany do gładkich mas, granulat ziemniaczany do ekstruzji i grysik ziemniaczany tam, gdzie ziarno ma być wyczuwalne - na przykład w masach na pierogi, gnocchi i kluski. Temat rozwija osobny poradnik: Rehydratacja kostki i słupka ziemniaczanego.
Najczęstsze pytania
Susz ziemniaczany to cała kategoria: sześć form z suszonego ziemniaka, od kostki 10×10×7 mm po granulat 0,01 mm, powstających z pokrojonych i wysuszonych kawałków, które poza kostką i słupkiem są potem mielone na frakcje. W specyfikacji obok nazwy kategorii podaje się formę i frakcję, bo proszek 0,01-0,5 mm i 0,1-0,5 mm to dwie różne pozycje. Skład każdej formy to jedna pozycja: ziemniak.
Zakresem frakcji do wyboru i typowym zastosowaniem. Proszek ma cztery zakresy w przedziale 0,01-0,5 mm i trafia tam, gdzie masa ma być gładka. Granulat ma pięć zakresów w tym samym przedziale i jest formą pierwszego wyboru w ekstruzji. Oba zastępują płatek ziemniaczany 1:1.
To potoczna nazwa dwóch najdrobniejszych form suszu: proszku 0,01-0,5 mm i granulatu w tym samym zakresie. Susz ziemniaczany jest kategorią szerszą, bo obejmuje też kostkę, słupek, grys i grysik, czyli formy z widocznym kawałkiem albo ziarnem. W zapytaniu warto od razu dopisać, czy chodzi o gładką masę, czy o ekstruzję, bo to decyduje, która z dwóch form wchodzi w grę.
Nie. W sklepie „mąka ziemniaczana” to skrobia wypłukana z bulw: biała, neutralna w smaku, w roli zagęstnika. Nasza mączka to frakcja 0,01-0,5 mm zmielona z całych suszonych ziemniaków: w składzie zostaje ziemniak ze skrobią, białkiem i błonnikiem, nie skrobia. Dlatego w specyfikacji zakupowej bezpieczniej zapisać skład słowny, „100% suszony ziemniak”, zamiast nazwy handlowej, która oznacza dwie różne rzeczy.
Gęstość nasypowa to masa materiału w jednostce objętości, podawana w g/l: grys ma 670 g/l, grysik 860 g/l, proszek 0,01-0,5 mm 930 g/l, granulat 0,1-0,5 mm 825 g/l. Ma znaczenie przy dozowaniu objętościowym, bo ta sama objętość zasypu to inna masa surowca przy każdej frakcji; przy dozowaniu wagowym nie ma znaczenia. Dlatego frakcję podaje się w specyfikacji razem z nazwą produktu.
Próba technologiczna to test na własnej linii, nie w laboratorium: susz wchodzi w miejsce dotychczasowego surowca, a obok powstaje partia referencyjna z dotychczasowym surowcem, robiona tego samego dnia i na tej samej zmianie, żeby obie partie oceniać obok siebie. Jedynym korygowanym parametrem jest ilość wody, a wyniki obu partii zapisuje się w protokole próby zamiany 1:1.
Certyfikaty i deklaracje są do pobrania bez logowania i bez formularza: IFS Food, BIO, koszerność, deklaracja GMO. Specyfikacje / TDS wysyłamy mailem na prośbę, a certyfikat analizy partii jedzie razem z dostawą, bo powstaje przy badaniu konkretnej partii. NDA podpisujemy tylko przy private label, gdzie w grę wchodzi receptura klienta.
Nie wiesz, która forma odpowiada Twojej recepturze? Opisz proces - zamów bezpłatną próbkę, a przy niepewności wyślemy dwie sąsiednie frakcje na tę samą próbę.



